Sinds 1995 is de loonkloof in Nederland jaarlijks met gemiddeld 0,5 procent afgenomen. Toch nam het verschil vorig jaar juist weer toe tot 7,4 procent, zo blijkt uit het Nationaal Salaris Onderzoek. Dat betekent dat mannen gemiddeld 7,4 procent meer verdienen dan vrouwen voor hetzelfde werk. De oorzaak? Vrouwen hebben minder geprofiteerd van recente salarisverhogingen dan mannen.
Ook in andere Europese landen is de loonkloof nog steeds een groot probleem. Daarom heeft de Europese Commissie begin 2023 een wet aangenomen die bedrijven verplicht om inzicht te geven in de salarissen van mannen en vrouwen. Als blijkt dat het verschil zonder geldige reden groter is dan 5 procent, moeten bedrijven maatregelen nemen. Doen ze dat niet, dan kunnen ze boetes krijgen.
Volgens Ilze Smit, projectleider van FNV Voor Vrouwen, is deze wet broodnodig. “Loondiscriminatie is al vijftig jaar verboden in Nederland, maar toch bestaat de loonkloof nog steeds. Transparantie over salarissen maakt ongelijkheid zichtbaar en kan zorgen voor een echte cultuuromslag.”
De Europese regels klinken veelbelovend, maar worden pas halverwege 2026 van kracht in Nederland. “En dat terwijl het nú nodig is om iets aan de loonkloof te doen,” benadrukt Smit. “In de supermarkt betaal je als vrouw ook niet minder voor je boodschappen. Mensen moeten beseffen wat dit verschil in inkomen betekent voor vrouwen.”
Bewijslast omdraaien
Op dit moment is het lastig om loondiscriminatie aan te tonen. Werknemers moeten zelf bewijzen dat ze minder verdienen dan hun mannelijke collega’s, bijvoorbeeld door hun loonstrookje te bemachtigen. Maar dat is in de praktijk vaak niet haalbaar, zoals blijkt uit het verhaal van Webby: “Mijn mannelijke collega’s gaan echt hun loonstrookje niet geven. Ze willen geen problemen.”
De nieuwe Europese wet wil dit veranderen. “Het omdraaien van de bewijslast is een belangrijke stap,” zegt Smit. “Volgens de richtlijnen moet de werkgever straks aantonen dat er geen sprake is van discriminatie. Dat haalt de druk weg bij vrouwelijke werknemers.”
Totdat de wet van kracht is, moeten werknemers zelf in actie komen. “Wees open over je salaris met collega’s,” adviseert Smit. “En steun vrouwen die ongelijkheid aankaarten. Samen kunnen we nu al stappen zetten richting meer gelijkheid op de werkvloer.”